Rhinopneumonie

De afgelopen dagen is er een mediahype ontstaan rond de rhinopneumonie uitbraken op enkele plaatsen in Nederland. Er is veel onrust ontstaan onder paardenhouders en wij worden dagelijks tientallen keren gebeld met vragen over rhinopneumonie. Hieronder geven de paardendierenartsen van Dierenkliniek Hellendoorn Nijverdal antwoord op  de meest gestelde vragen.

Wat is Rhino precies?
Rhinopneumonie-infecties worden veroorzaakt door het Equine Herpes Virus (EHV). De twee meest voorkomende stammen zijn EHV-1 en EHV-4. EHV-1 kan bij het paard griepachtige verschijnselen, abortus of neurologische verschijnselen (ataxie of verlamming) veroorzaken. EHV-4 geeft meestal alleen griepachtige verschijnselen en heel soms abortus.  De problemen die we op dit moment in Nederland zien worden veroorzaakt door EHV-1.

EHV-1 kan in drie vormen optreden:

• De verkoudheidsvorm komt vooral bij jonge paarden regelmatig voor. De symptomen zijn o.a. hoesten, koorst, snotneus en soms dikke benen.
• De abortusvorm waarbij drachtige merrie's hun veulen aborteren. Dit gebeurt meestal in het derde trimester van de dracht.
• De neurologische vorm waarbij de belangrijkste verschijnselen zijn een slappe staart, verdwijnen van anusreflex, blaasverlamming, ataxie in voor- en/of achterhand. Deze vorm treedt meer op bij oudere paarden dan bij jongere paarden

Waarom sommige EHV-1 infecties leiden tot abortus of verlamming is op dit moment nog onbekend. Bij een abortus uitbraak in een stal, kunnen soms meer dan 50% van de drachtige merrie's aborteren.

Hoe wordt het Rhino virus overgedragen?
Het virus wordt NIET door de lucht verspreid, maar wordt overgedragen door direct of indirect contact met een besmet paard.
- het inademen van druppels van een hoestend paard, de neusuitvloeiing
- geaborteerde vrucht, vruchtwater en nageboorte is erg besmettelijk
- via kleding, deken, voerbak, drinkbak etc

Hoe kan ik verspreiding tegen gaan?
Zodra er een vermoeden bestaat  dat een bedrijf besmet is, is het van groot belang dat verdere verspreiding wordt tegen gegaan. Grondige reiniging na contact met een besmet paard is erg belangrijk. Overal waar een besmet paard is geweest kunnen visrusdeeltjes achterblijven. Ga dus niet met dezelfde kleding aan, van een besmet paard naar een gezond paard. Was grondig je handen na aanraking met een besmet paard.

Kan ik met mijn paard naar de dierenarts of hoefsmid?
Bezoeken aan de dierenarts en de hoefsmid en dergelijke kunnen volgens SRP (de sectorraad paarden) gewoon doorgaan, wel is het verstandig om op hygiene te letten.

Is er een test om te kijken of mijn paard besmet is?
Als je paard verschijnselen vertoont die kunnen duiden op rhinopneumonie (koorts, neusuitvloeiing, evt ataxie) zijn er twee methodes om er achter te komen of een paard daadwerkelijk besmet is met het rhinovirus. Door middel van een bloedonderzoek, of via het afnemen van een neusswab. De uitslag van de neusswab is het snelst. Het bloedonderzoek wordt gedaan bij paarden die geen neusuitvloeiing hebben. Na 14 dagen moet er dan nogmaals bloed afgenomen  worden en dan kan je vergelijken of de afweerstatus tegen het virus in de tussentijd is gestegen. Als je een merrie hebt die abortus heeft gehad, is het aan te raden om te onderzoeken of dit door rhinopneumonie komt. Hiervoor kunnen wij de hele vrucht en nageboorte en die op te sturen voor sectie. Een goedkoper alternatief is om monsters te nemen van de vrucht en nageboorte en die op te sturen voor onderzoek.

Moet ik mijn paard vaccineren?
Een vaccinatie tegen de verkoudheidsvorm is redelijk betrouwbaar en moet na een basisenting tweemaal per jaar worden gegeven. Een vaccinatie tegen de abortusvorm is minder betrouwbaar en dient in de 5e, 7e en 9e maand van de dracht gegeven te worden (of 4 x per jaar het jaar rond). Ondanks vaccineren kunnen er op een bedrijf toch merrie's aborteren, maar dit blijft dan meestal bij enkele merrie's en geen abortusstorm. Het effect van vaccinatie tegen de neurologische vorm van rhinopneumonie is niet wetenschappelijk onderbouwd. Vaccinatie zorgt er wel voor dat geïnfecteerde paarden minder virus uitscheiden, hierdoor wordt de infectiedruk door vaccineren verlaagd. Op dit moment is ons advies om paarden wel te enten tegen rhinopneumonie.

Zijn er meer gevallen van rhino dan andere jaren?
Onder onze klanten hebben wij elk jaar één of meerdere stallen waar de abortusvorm voorkomt. Dit jaar hebben wij nog geen bevestigde gevallen van abortus door rhinopneumonie. De geaborteerde veulens die tot nu toe onderzocht zijn door ons, waren allemaal negatief, dit betekent dat er een andere oorzaak voor de abortus is dan de rhinopneumonie. De neurologische vorm zien wij gelukkig bijna nooit en hebben we ook dit jaar nog niet gezien. Wat ons betreft zijn er dus niet meer gevallen dan anders op dit moment, maar doordat er zoveel aandacht aan wordt gegeven door de media lijkt het veel erger.

Kan ik nog buitenrijden?
Het passeren van paarden op straat of in het bos is geen mogelijke bron van besmetting, als direct contact wordt voorkomen. Je kan dus zonder problemen het bos in.

Hoe lang moeten besmette bedrijven gesloten blijven?
Bedrijven met bevestigde gevallen dan rhinopneumonie worden gesloten tot 28 dagen na het laatste geval.